Capoeiraya başlayan herkes bir noktada iki ismi duyar: Angola ve Regional. Bunlar capoeiranın iki ana stilidir. Aynı kökten gelirler ama 20. yüzyılda farklı yönlere gelişmişlerdir. Bu yazıda iki stilin nereden geldiğini ve aralarındaki farkları anlatıyoruz.
Kısa bir tarih
Capoeira, Brezilya’ya köle olarak getirilen Afrikalılar ve onların torunları tarafından geliştirildi. 1888’de köleliğin kaldırılmasından sonra da uzun yıllar sokaklarla ve suçla ilişkilendirildi ve Brezilya’da bir dönem yasaklandı. Capoeiranın tarihine dair daha fazlasını Capoeira sayfamızda okuyabilirsiniz.
20. yüzyılın ilk yarısında Salvador’da iki usta, capoeirayı yasaktan çıkarıp saygın bir sanata dönüştürmek için çalıştı. Mestre Bimba ve Mestre Pastinha. Bugünkü iki stil büyük ölçüde bu iki ustanın mirasıdır.
Capoeira Regional ve Mestre Bimba
Mestre Bimba, 1930’larda Salvador’da “Luta Regional Baiana” adıyla yeni bir capoeira öğretim sistemi geliştirdi. Amacı capoeirayı daha etkili ve öğretilebilir hale getirmekti. Sistematik ders yapısı, belirli hareket dizileri (sequências) ve öğrencilerin ilerlemesini gösteren bir mezuniyet sistemi oluşturdu. Capoeirayı kapalı bir akademide öğreten ilk ustalardan biri oldu.
Regional’in genel özellikleri:
- Daha hızlı, daha dik ve daha atletik bir oyun.
- Tekmelerin ve karşı saldırıların daha belirgin olduğu, daha doğrudan bir oyun.
- Müzikte genelde bir berimbau ve iki pandeiro.
- Berimbaunun São Bento Grande gibi hızlı ritimleri.
Capoeira Angola ve Mestre Pastinha
Mestre Pastinha, capoeiranın Afrika kökenli geleneklerini korumayı amaçladı ve 1940’larda Salvador’da Capoeira Angola okulunu kurdu. Pastinha için capoeira bir dövüş tekniği olduğu kadar bir felsefe ve yaşam biçimiydi.
Angola’nın genel özellikleri:
- Daha yavaş, yere daha yakın ve stratejik bir oyun.
- Hile, sabır ve zekânın (malícia) ön planda olduğu bir oyun anlayışı.
- Ritüellere ve geleneğe büyük önem verilmesi.
- Müzikte genelde üç berimbau, pandeirolar, atabaque, agogô ve reco-reco ile daha kalabalık bir bateria.
- Çoğu Angola grubunda kuşak sistemi yoktur.
Contemporânea: bugünün capoeirası
Bugün dünyadaki capoeira gruplarının önemli bir kısmı iki stilin birleşiminden doğan, contemporânea (çağdaş) olarak adlandırılan bir yaklaşımla çalışır. Bu gruplarda rodada çalınan ritme göre oyun değişir: Angola ritminde yavaş ve yere yakın, São Bento Grande ritminde hızlı ve açık oynanır.
Axé Capoeira da Mestre Barrão’nun öncülüğünde, iki geleneğin mirasından beslenen ve dünyanın pek çok ülkesinde öğretilen bir gruptur. Grubumuzu Grupo Axé ve Mestre Barrão sayfalarımızda daha yakından tanıyabilirsiniz.
Hangisi daha iyi?
İki stil de capoeiranın meşru ve değerli birer yüzüdür. Biri hızı ve atletizmi, diğeri geleneği ve stratejiyi öne çıkarır. Birçok capoeirista yıllar içinde ikisini de tanımaya ve ikisinden de bir şeyler almaya çalışır. Yeni başlayan biri için iyi bir eğitmen ve kendini ait hissettiği bir grup, stil seçiminden daha belirleyicidir.
Bu stillerde müziğin rolünü merak ediyorsanız capoeira müzik aletleri yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yeni başlayan biri hangi stili seçmeli?
Stilden çok gruba ve eğitmene bakın. Çağdaş gruplarda iki stilin temellerini de öğrenirsiniz.
Angola daha mı kolay, çünkü yavaş?
Hayır. Yavaş ve yere yakın oynamak ciddi güç, denge ve kontrol ister.
Bir stilden diğerine geçilebilir mi?
Evet. Temeller ortak olduğu için geçiş mümkündür, ama her stilin kendi ritüellerine ve oyun anlayışına alışmak zaman alır.
Capoeirayı rodada tanıyın
Tarihini okumak capoeirayı anlamanın bir yolu. Diğeri rodaya adım atmak. Axé Capoeira Türkiye gruplarında ilk ders ücretsiz deneme dersidir.
Ücretsiz deneme dersi için bize ulaşın
Ders saatleri ve salonlar için bulunduğunuz ildeki temsilcimize ulaşabilirsiniz. Axé!