Capoeiraya başlayan herkesin bir süre sonra duyduğu bir kelime var: batizado. Gruplar aylar öncesinden hazırlanır, başka şehirlerden ve ülkelerden ustalar gelir, öğrenciler heyecanla ilk kuşaklarını bekler. Bu yazıda batizadonun ne olduğunu ve capoeirada kuşak sisteminin nasıl işlediğini anlatıyoruz.
Batizado ne demek?
Batizado, Portekizcede “vaftiz” anlamına gelir. Capoeirada ise dinî bir anlamı yoktur. Yeni öğrencilerin capoeira topluluğuna resmen katıldığı törenin adıdır.
Batizado genellikle birkaç gün süren bir festivalin parçası olarak yapılır. Festival boyunca atölyeler, müzik çalışmaları ve rodalar düzenlenir. Törende her öğrenci, gruba davet edilen bir usta ya da ileri seviye bir capoeirista ile rodada oyun oynar. Oyunun sonunda öğrenci ilk kuşağını alır.
Batizado’da neler olur?
- Atölyeler: Misafir ustalar hareket, müzik ve oyun üzerine dersler verir. Öğrenciler kendi eğitmenlerinden farklı bakış açıları öğrenir.
- Kuşak töreni: Öğrenciler sırayla rodaya girer, misafir ustayla oynar ve kuşaklarını alır.
- Troca de cordas: Daha önce kuşak almış öğrencilerin bir üst kuşağa geçtiği bölümdür. Kuşak değişimi anlamına gelir.
- Gösteriler ve şampiyonalar: Bazı gruplar festivale gösteri ya da şampiyona da ekler.
Axé Capoeira Türkiye de her yıl farklı şehirlerde batizado ve festivaller düzenliyor. Geçmiş etkinliklerden bazılarını 14. Ankara Batizado ve 8. Şampiyona ve 5. İstanbul Festivali ve Batizado haberlerimizde görebilirsiniz.
Apelido: capoeira adı
Birçok grupta öğrenciye ilk batizadoda ya da sonraki yıllarda bir capoeira adı, yani apelido verilir. Apelido genelde kişinin oyun tarzından, karakterinden ya da bir özelliğinden esinlenir. Capoeira tarihinde ustaların gerçek isimleri yerine apelidolarıyla tanınması yaygındır. Mestre Bimba ve Mestre Pastinha da bu şekilde tanınan isimlerdir.
Capoeirada kuşak sistemi
Capoeirada kuşağa Portekizce corda (ip) ya da cordão denir. Karate ya da judodaki kuşaklara benzer şekilde öğrencinin seviyesini ve gruptaki yerini gösterir. Bel kısmına bağlanan, örgülü bir iptir.
Bilinmesi gereken en önemli şey şu: capoeirada herkes için geçerli tek bir kuşak sistemi yoktur. Kuşak renkleri, sıralaması ve kaç kuşak olduğu her grubun kendi sistemine göre değişir. Bazı gruplar Brezilya bayrağının renklerini kullanır, bazıları kendi renk dizisini oluşturmuştur. Capoeira Angola gruplarının çoğunda ise kuşak sistemi hiç yoktur.
Kuşaklar nasıl verilir?
Çoğu grupta resmi bir sınav yapılmaz. Kuşak kararını eğitmen ve grubun ustaları verir. Bu karar yalnızca teknik beceriye bakılarak verilmez. Derslere düzenli katılım, müzik bilgisi, rodadaki davranış, gruba katkı ve capoeiraya bağlılık da hesaba katılır.
Kuşaklar genelde batizadolarda verilir ve her yıl bir üst kuşağa geçmek gibi bir kural yoktur. Bazı kuşaklarda birkaç yıl kalmak gayet olağandır.
Unvanlar
İleri kuşaklar aynı zamanda öğretme yetkisini ve unvanları gösterir. Gruptan gruba değişmekle birlikte sık duyulan unvanlar şunlardır: instrutor (eğitmen), professor, contramestre ve mestre. Mestre, capoeirada ulaşılabilecek en üst unvandır ve onlarca yıllık bir emeğin sonucudur.
Türkiye’deki eğitmenlerimizi ve unvanlarını Biz Kimiz? sayfamızda tanıyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İlk batizadoya katılmak için ne kadar süre çalışmak gerekir?
Bu, grubun takvimine ve eğitmenin değerlendirmesine bağlı. Genelde birkaç aylık düzenli çalışmadan sonra öğrenciler ilk batizadoya davet edilir.
Batizadoya katılmak zorunlu mu?
Hayır. Ama capoeira topluluğuyla tanışmak, ustalardan öğrenmek ve ilk kuşağı almak için en güzel fırsattır.
Başka bir gruptan aldığım kuşak geçerli mi?
Kuşak sistemleri gruba özgü olduğu için başka bir gruba geçtiğinizde bu konu eğitmeninizle konuşularak belirlenir.
Yolculuğa ilk adımla başlayın
Her capoeiristanın hikâyesi bir deneme dersiyle başlar. Axé Capoeira Türkiye gruplarında ilk ders ücretsiz. Kim bilir, bir sonraki batizadoda ilk kuşağını alan siz olursunuz.
Ücretsiz deneme dersi için bize ulaşın
Ders saatleri ve salonlar için bulunduğunuz ildeki temsilcimize ulaşabilirsiniz. Axé!