Capoeira hareketlerinin isimleri Portekizcedir ve ilk derslerde kulağa yabancı gelir. Bu rehberde capoeiraya yeni başlayanların en sık duyacağı hareketleri, ne anlama geldiklerini ve oyunda ne işe yaradıklarını kısaca anlattık. Hareketlerin uygulanışı gruptan gruba küçük farklar gösterebilir; doğru tekniği her zaman eğitmeninizden öğrenin.
Ginga: her şeyin başladığı yer
Ginga, capoeiranın temel adımıdır. Kelime olarak “salınmak” anlamına gelir. Ayaklar bir öne bir arkaya gidip gelirken beden sürekli hareket halinde kalır ve kollar yüzü korur.
Ginganın amacı sabit bir hedef olmamaktır. Sürekli hareket eden oyuncu hem kaçmaya hem de saldırmaya her an hazırdır. Bütün tekmeler, kaçışlar ve akrobatik hareketler gingadan çıkar ve yine gingaya döner. Bu yüzden ilk derslerin büyük bölümü gingaya ayrılır.
Tekmeler (golpes)
Capoeirada saldırıların çoğu bacaklarla yapılır. En sık kullanılanlar:
- Meia lua de frente: Bacağın önden, yarım ay çizerek içten dışa doğru savrulduğu tekme. Yeni başlayanların öğrendiği ilk tekmelerden biridir.
- Queixada: Meia lua de frente’ye benzer ama bacak dıştan içe doğru savrulur.
- Armada: Gövdenin dönüşüyle birlikte atılan, geniş bir yay çizen dönerek tekme.
- Meia lua de compasso: Eller yere konarak, gövde dönerken atılan güçlü tekme. Capoeiranın en tanınan hareketlerinden biridir.
- Martelo: Yandan, ayağın üstüyle atılan tekme. İsmi “çekiç” anlamına gelir.
- Bênção: Ayak tabanıyla, önden itme şeklinde atılan tekme.
Kaçışlar (esquivas)
Capoeirada gelen bir tekmeyi bloke etmek yerine kaçmak esastır. Bu yüzden kaçış hareketleri en az tekmeler kadar önemlidir.
- Esquiva: Gövdeyi eğerek ya da yana kayarak tekmenin altından ya da yanından kaçmak. Farklı yönlere yapılan çeşitleri vardır.
- Cocorinha: Çömelerek, bir kolla başı koruyarak yapılan kaçış. En basit ve en güvenli kaçışlardan biridir.
- Negativa: Yere çok yakın, bir bacak uzatılıp diğeri bükülerek yapılan alçak savunma pozisyonu. Buradan karşı saldırıya geçmek mümkündür.
- Rolê: Yerde, eller ve ayaklar üzerinde dönerek yer değiştirmek. Negativadan çıkışta sık kullanılır.
Ayak süpürmeler ve düşürmeler
- Rasteira: Rakibin destek ayağını süpürerek dengesini bozmak. Capoeiranın en eski ve en etkili tekniklerinden biridir.
- Tesoura: Bacakların makas gibi kullanılarak rakibin düşürülmesi. İleri seviye bir tekniktir.
Bu teknikler derslerde kontrollü ve partnerin güvenliği gözetilerek çalışılır.
Akrobatik hareketler (floreios)
Akrobatik hareketler oyuna güzellik ve sürpriz katar. Bazıları:
- Au: Capoeiranın yan taklası. Yan taklayı hatırlatır ama gözler partnerden ayrılmaz ve hareket daha kontrollüdür. Başlangıçta yere yakın, bükük bacaklarla öğretilir.
- Macaco: Geriye doğru, bir elin yere konarak yapıldığı “maymun” hareketi.
- Queda de rins: Dirseğin bele dayanıp bedenin yana doğru dengede tutulduğu duruş. Pek çok akrobatik hareketin temelidir.
- Bananeira: Capoeiradaki amuda kalkma.
Akrobasi capoeiranın zorunlu bir parçası değildir. Hiç takla atmadan da çok iyi oyun oynayan capoeiristalar vardır.
Hareketler nasıl öğrenilir?
Capoeirada hareketler tek tek ezberlenmez. Önce tek başına, sonra bir partnerle, en son da müzik eşliğinde rodada oyunun içinde öğrenilir. Bir tekme ancak ona uygun kaçışla birlikte anlam kazanır. Bu yüzden ilk derslerden itibaren hareketler genellikle soru ve cevap gibi ikili çalışılır.
İlk derste hangi hareketlerle başlayacağınızı merak ediyorsanız ilk capoeira dersi yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
En önce hangi hareketi öğrenmeliyim?
Ginga. Diğer hareketlerin hepsi gingaya dayanır.
Capoeira hareketleri tehlikeli mi?
Derslerde hareketler temas olmadan, kontrollü ve seviyeye göre öğretilir. Akrobatik hareketlere temel oturduktan sonra geçilir.
Hareketleri videodan öğrenebilir miyim?
Videolar fikir verir ama capoeira bir partnerle ve müzikle oynanır. Doğru tekniği ve zamanlamayı bir eğitmenle çalışmak sakatlık riskini de azaltır.
Hareketleri bizzat deneyin
Okumak bir yere kadar. Ginganın ne olduğunu anlamanın en iyi yolu ilk adımı atmak. Axé Capoeira Türkiye gruplarında ilk ders ücretsiz deneme dersidir.
Ücretsiz deneme dersi için bize ulaşın
Ders saatleri ve salonlar için bulunduğunuz ildeki temsilcimize ulaşabilirsiniz. Axé!